دو راهنمای نگارش، املا و دستور خط فارسی

جمعه ۲۰ خرداد ۱۳۹۰

اولین راهنما دستور خط فارسی است که چگونه‌نویسی واژگان و ترکیب‌های مختلف در آن بیان شده است. این راهنما توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی تهیه شده است:
نسخه آنلاین دستور خط فارسی
نسخه PDF دستور خط فارسی

دومین راهنما، شیوه‌نامه‌ی نگارشی انجمن پژوهشی ایرانشهر است:

هدف این شیوه‌نامه یکدست‌سازی شیوه‌ی نگارشی نوشته‌ها در «انجمن پژوهشی ایرانشهر» است؛ چراکه این امر به آسان‌یابی، آسان‌ویرایی و آسان‌خوانی نوشته‌ها کمک خواهد کرد. ضابطه‌های زیر نه لزوماً بهترین‌ها هستند و نه به هیچ‌وجه حرف آخر را می‌زنند، اما اگر همگان از شیوه‌ی یکسانی پیروی کنند، استفاده از ایرانشهر چه هنگام یافتن مقاله‌ها، چه هنگام ویرایش آنها و چه هنگام خواندن مقاله‌ها آسان می‌شود.

این شیوه‌نامه را می‌توانید در قالب فایل PDF از این آدرس بارگذاری (دانلود) کنید.

پیوندها:
پایگاه رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
پایگاه انجمن پژوهشی ایرانشهر

نکته نگارشی: علامت جمع فارسی «ان» و علامت جمع عربی «ین»

سه‌شنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۰

واژگانی مانند «معلمین»، «مجتهدین»، «مدرسین»، «منافقین» و ... در عربی اصطلاحاً جمع مذکر سالم نامیده می‌شود و کاربرد آن‌ها به همین شکل در زبان فارسی درست نیست. در این‌گونه کلمات «ین» باید به «ان» که علامت جمع فارسی است تبدیل شود:
معلمان، مجتهدان، مدرسان، منافقان و ...

فارسی‌نویسی: چرا استفاده از «ي» و «ك» نادرست است؟

شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۰

در بعضی از وبلاگ‌ها و وب‌سایت‌ها به جای «ی» فارسی از «ي» عربی و به جای «ک» فارسی از «ك» عربی استفاده می‌شود. دلیل آن هم استفاده از فونت‌های (قلم) غیراستاندارد برای نوشتن و نشر مطالب است. شاید بعضی‌ها بگویند که این کار چه اشکالی دارد و یا این کار چه مشکلاتی را پیش می‌آورد؟
پاسخ به این دو پرسش به صورت خلاصه به شرح زیر است:

- این دو حرف به شکل عربی خود اصلاً در فارسی‌نویسی و زبان فارسی کاربردی ندارند. مگر اینکه بخواهید یک جمله و یا متن عربی (مثلاً آیه‌ای از قرآن) را در نوشته خود بنویسید و یا نقل قول کنید که آن هنگام لازم است از این حروف استفاده کنید.

- این حروف دارای کد یونیکد مستقل هستند. در نتیجه شاید «ک» و «ك» و یا «ی» و «ي» در ظاهر نوشتاری با هم تفاوتی نداشته باشند (در واژگانی که در ابتدا و قبل از حرف پایانی قرار می‌گیرند)، اما در عمل واژگانی که با هر یک از این دو نوشته شوند واژگانی متفاوت خواهند بود. به عنوان نمونه: «کامیپوتر» به صورت فارسی و «كامپيوتر» به صورت عربی. در ظاهر هیچ تفاوتی با هم ندارند. اما از دیدگاه کامپیوتری و موتورهای جستجو دو واژه متفاوت هستند. در نتیجه استفاده از فرم عربی این حروف در نهایت به زیان خود وبلاگ یا وب‌سایت شما خواهد بود. چون ممکن است نتایج جستجوی کاربران را به سمت وبلاگ یا وب‌سایت شما هدایت نکند و در نتیجه شما خودتان با دست خود محتوای تولیدی خود را از داشتن خواننده و بیننده محروم کرده‌اید.

- استفاده از این حروف به دلیل عدم کاربرد در زبان فارسی، واژگان شما را نازیبا می‌کند. نمونه: «آسمانی» و «آسماني» یا «پونک» و «پونك». ممکن است دیدن این حروف در نوشته شما باعث خستگی ذهن خواننده و عدم تمایل او به ادامه‌دادن خواندن نوشته شما شود. چون تصویر ذهن خواننده از خط فارسی همان چیزی است که همه ما در اول دبستان یاد گرفته‌ایم و بر روی کاغذ و به صورت دستی می‌نویسم. در نتیجه دیدن این حروف علاوه بر نازیبایی نوشته، ناخوانایی و ناهماهنگی را هم ایجاد می‌کند.

راه حل:
اگز تحت هر شرایطی مجبور به استفاده از این حروف هستید، بهترین راه حل برای شما خواندن این نوشته پیشین من است.